Hærri skattar, töpuð tækifæri? - Samantekt og upptökur

Samtök fyrirtækja í fjármálaþjónustu stóðu þann 14. september síðastliðinn að fundi um boðaða skattahækkun stjórnvalda á fyrirtæki í fjármálageiranum og áhrif hennar á fjárfestingarumhverfi á Íslandi undir yfirskriftinni „Hærri skattar, töpuð tækifæri?“.

Samkvæmt fjárlagafrumvarpi fjármála- og efnahagsráðherra fyrir árið 2027 stendur til að hækka sértækan skatt á skuldir fjármálafyrirtækja um u.þ.b. 75%, með það að markmiði að auka tekjur ríkisins af starfsemi fjármálafyrirtækja um sex milljarða. Heildarfjárhæð sértækra skatta á fjármálastarfsemi, umfram almenna skatta sem þau greiða, yrði því um 31 milljarður króna, miðað við skattgreiðslur ársins 2025.

Á fundinum fjallaði Lars Christensen, hagfræðingur og framkvæmdastjóri og stofnandi PAICE, um mikilvægi stöðugleika og fyrirsjáanleika í reglusetningu og skattlagningu. Í máli hans kom meðal annars fram að íslenskt atvinnulíf væri háð mörgum ytri áhættum á borð við náttúruvá og óróleika í alþjóðamálum . Hins vegar væru áhrifaþættir sem stjórnað væri hér á landi – að stjórnvöld væru fyrirsjáanleg þegar kæmir að reglusetningu og skattlagningu.

Þá fjallaði Reynir Stefán Gylfason, endurskoðandi og meðeigandi hjá KPMG, um sértæka skatta á banka í evrópskum samanburði. Greining KPMG leiðir meðal annars í ljós að sértæk skattlagning á íslensk fjármálafyrirtæki er um fimm sinnum hærri en að meðaltali í Vestur-Evrópu. Verði af boðaðri skattahækkun verður hún sjö sinnum hærri. Reynir benti einnig á að Ísland væri eitt ríkja Vestur-Evrópu sem legði í senn sértæka skatta á þrjá ólíka skattstofna, skuldir, laun og hagnað. Skattarnir væru því bæði mjög íþyngjandi og umfangsmiklir í alþjóðlegum samanburði og þá ætti upphafleg markmið skattheimtunnar illa við í dag. Þá passaði illa að hækka skatt varanlega sem væri óháður afkomunni með vísun til tímabundinn aðstæðna Tímabært væri að taka þessa umgjörð til heildarendurskoðunar.

Í fyrri pallborðsumræðum fundarins ræddi Ingvar Haraldsson, greininga- og samskiptastjóri SFF, við Ellert Arnarson, fjármálastjóra Amaroq Minerals, Iðu Brá Benediktsdóttur, aðstoðarbankastjóra Arion banka, og Tönyu Zharov, lögfræðing og stjórnarmann, um íslenskt fjárfestingarumhverfi og hvaða gera megi til að styrkja það. Þá barst talið einnig að mögulegum áhrifum skattahækkunarinnar á slíkt fjármögnunarumhverfi íslenskra fyrirtækja.

Dr. Lev Ratnovski, hagfræðingur hjá Alþjóðagjaldeyrissjóðnum, flutti því næst erindi um reynslu Evrópusambandsríkja af sértækri skattlagningu á fjármálafyrirtæki og hvað þyrfti að hafa í huga við greiningu á áhrifum og hönnun slíkra skatta. Þar kom meðal annars fram að slík sértæk skattlagning gæti verið varhugaverð þar sem hún gæti dregið úr samkeppnishæfni innlendra banka, með þeim afleiðingum að viðskiptavinir þeirra færðu sig erlendis í auknum mæli. Ratnovski nefndi nokkur dæmi þar sem Alþjóðagjaldeyrissjóðurinn hefði hvatt stjórnvöld til að endurskoða sértæka skattlagningu á banka vegna neikvæðra efnahagsáhrifa þeirra.

Dr. Gunnar Haraldsson, hagfræðingur og stofnandi Intellecon, fjallaði um möguleg áhrif fyrirhugaðrar skattahækkunar á íslenskt hagkerfi og efnahagslíf. Samkvæmt greiningu hans mun skattahækkunin að líkindum hafa neikvæð áhrif á hagvöxt, skila minni tekjum í ríkissjóð en áætlanir stjórnvalda gera ráð fyrir og mögulega leiða til velferðartaps til lengri tíma.

Í seinni pallborðsumræðum fundarins ræddi Íris Björk Haraldsdóttir, yfirlögfræðingur SFF, við Daða Má Kristófersson, fjármála- og efnahagsráðherra, Örnu Láru Jónsdóttur, þingmann Samfylkingarinnar og formann efnahags- og viðskiptanefndar, Hildi Sverrisdóttur, þingmann Sjálfstæðisflokksins, og Sigríði Andersen, þingflokksformann Miðflokksins. Þar var rætt um hvort skattahækkunin samræmdist markmiðum stjórnvalda um að styðja við aukna samkeppnishæfni, og auka erlenda fjárfestingu. Farið var yfir undirbúning tillögu um aukinn bankaskatt og hvaða gögn og greiningar liggi fyrir og þurfi að liggja fyrir áður en málið verður lagt fyrir þingið. Fulltrúar stjórnar og stjórnarandstöðu tókust nokkuð hart á um fjárlagafrumvarp ráðherra og rekstur ríkissjóðs.

Fundurinn var vel sóttur og á honum sköpuðust líflegar umræður þar sem andstæð sjónarmið komu fram. SFF þakka þátttakendum og gestum fyrir komuna á fundinn.